Met ‘t Bildts foel ik mij thús
Nienke Stap wurket op twa moarnsskoften yn ’e wike as koördinator fan frijwilligers yn Zorgcentrum het Bildt yn Sint Anne: ‘As koördinator frijwilligers maak ik ’n plenning foor de înset fan de faste frijwilligers. Soa as wie’t d’r bij ‘t koffydrinken is, bij ‘t mezykmomint en bij allerhande aktiviteiten. Ok sorg ik foor de begelaiding fan nije frijwilligers.’
‘De meeste beweuners hier prate Bildts of Frys. Wij hewwe hier ok ‘s ’n Haagse frou had, die foelde hur âns. Bespeurst dochs dat mînsen hur ‘t bêste útdrukke kinne in hur aigen taal en dat taal ok ferbynt. En wat ok soa is: foor idereen met ’n indikasy is ’t dochs fijn om in de aigen omgeving te weunen’, fertelt Nienke.
‘Tussen de frijwilligers sitte ok wel ’s ânstaligen, soa as mînsen út ’t AZC of statushouwers. Sij wille heel graag ’t Nederlâns lere, maar hier is dat wel ’s wat dreger, omdat de meeste mînsen dus Bildts of Frys prate. Derom soeke wij altyd ’n aktiviteit foor de ânstalige frijwilligers werbij at se niet drekt hoeve te praten, soa as bijgelyks gaan te koieren met ’n groep beweuners. En sorge wij d’r altyd foor dat d’r ’n ândere frijwilliger bij is om de taal te waarborgen. Elkeneen is frij om syn aigen taal te praten. ‘t Gaat om de interaksy.’
Njonken har wurk foar it Zorgcentrum is sy pedagogysk meiwurker by Alliade en komt dêrfoar op ferskate plakken yn Fryslân: ‘Wat ik foor Alliade doen is ’t in beeld bringen fan onbegrepen gedrag. Derfoor maak ik filmopnames fan beweuners die’t ânder, faak wat moeiliker, gedrag sien late. Kist dinke an: wat doet ’n beweuner? Wat sait ’n beweuner? Hoe reägeert ’n beweuner op bijgelyks ’n fersorger? ‘t Gaat dan fooral om non-ferbaal gedrag. Met ’n fideo-opname siest feul meer, ok de klainere sinjalen die ast âns meskien misse soust. Deur de fideobeelden te analiseren leerst met ândere ogen te sien naar ’n beweuner, naar ’t gedrag en dat is heel waardefol, omdatst leerst om âns te sien. ‘t Sorgt foor meer bewustworring bij de fersorgers en leert hur hoe’t sij ’n beweuner nag beter benadere en begelaide kinne.’
Nienke is groatbrocht met ‘t Bildts: ‘Ons kines prate ’t ok en myn man en ik hewwe ’n paar jaar leden ’n skriifkursus Bildts folgd. Wij fine ‘t belangryk datst die úttere kist in dyn mimmetaal en fansels dat ’n taal en dialekt bestaan blyft. Ik begin ’n praatsy met ’n beweuner of frijwilliger ok altyd in ‘t Bildts. Dat slút an bij de meeste beweuners en ok teugen de mînsen die’t Frys prate, praat ik Bildts. Soms skakele se dan over op ’t Nederlâns, dat mâg, maar hoeft niet fansels. Ik fyn ’t altyd wel wat hewwen, Bildts en Frys.
‘Wees maar groats op wer’tstou weg komst! – ‘Wês mar grutsk op wêr’tst wei komst!
Oersetting: Leendert Ferwerda en BildtTaal
